W tym artykule chcemy podzielić z naszymi Klientami doświadczeniami w fotografii produktowej, której celem jest przygotowanie zdjęć do sklepu internetowego. Wielu naszych Klientów pyta nas jaki sprzęt wybrać i jak wykonywać takie zdjęcia. Każdy z nas, kto prowadzi działalność sprzedażową lub promocyjną prędzej czy później (raczej prędzej) będzie musiał zmierzyć się z fotografią produktową. Często podchodzimy do tematu z niechęcią - mamy już za sobą pierwsze próby lecz nasze zdjęcia wydają się szare i mdłe, podczas gdy nasza konkurencja ma zdjęcia kolorowe i ostre.

Tymczasem fotografia produktowa jest najważniejszym czynnikiem wpływającym na odbiór naszych produktów przez internautów. Warto poznać podstawowe zasady obowiązujące w fotografii produktowej i dobrać zestaw odpowiedni dla nas. Jakość naszych zdjęć zasadniczo się poprawi co ma bezpośrednie przełożenie na współczynnik konwersji (czyli sprzedaż).

Jak zatem przygotować się do zdjęć produktowych, żeby osiągnąć zamierzone efekty?

Kilka założeń na początek

W dobie oświetlenia stałego praca z lampami błyskowymi traci sens. Naprawdę. Oświetlenie błyskowe znajdzie zastosowanie w wysokobudżetowej fotografii produktowej, przeznaczonej do reklamy - tam często trzeba "zamrozić ruch" lub z innych względów nie można zastosować długich czasów naświetlań. W praktyce 99% fotografii tworzonych na potrzeby handlu internetowego może wykorzystywać źródła światła stałego (ciągłego) i biorąc pod uwagę koszty, zwłaszcza w początkowej fazie biznesu, nie ma w tej chwili lepszej alternatywy. 

Z tego względu w tekście zakładamy pracę z najpopularniejszymi źródłami światła stałego (żarówki 85W, 5500K, CRI>91) - tanie, popularne i jasne.

Zakładamy też, że mają Państwo do dyspozycji aparat cyfrowy z możliwością pracy w trybie manualnym (M) oraz statyw fotograficzny.

Czy można użyć smartfona? Tak, jak najbardziej, pod warunkiem, że używamy go będąc świadomi różnić między aparatem cyfrowym i tym umieszczonym w smartfonie. Współczesne smartfony mają całkiem niezłe parametry aparatów a software i użyte algorytmy powodują, że "zdjęcia z telefonu wychodzą lepsze niż z aparatu".  Rzeczywiście, w większości wypadków tak jest, jednak w fotografii produktowej panują nietypowe  warunki oświetleniowe. Na tyle nietypowe, że zdjęcia wychodzą szare i niedoświetlone. Automatyka smartfona nie dopuszcza do prześwietlenia zdjęcia a nam do pewnego stopnia na tym właśnie zależy.

Większość smartfonów ma obecnie możliwość pracy w trybie manualnym i z zapisem zdjęć do RAW (DNG). Jeśli nie - można doinstalować aplikację, która to umożliwi.

Na koniec - statyw fotograficzny - czy do telefonu czy do aparatu. Fotografii produktowej nie wykonujemy "z ręki".

Zaczynamy od stołu

Fundamentem naszego zestawu będzie stół bezcieniowy - aluminiowa bądź stalowa konstrukcja wyłożona transparentnym tworzywem, pleksi (polimetakrylan metylu). Podświetlenie od spodu eliminuje uciążliwe do usunięcia cienie pod produktem.

Rozmiary stołu związane są z rozmiarami fotografowanych obiektów. Przy stosowaniu obiektywów o ogniskowych 35 mm i mniejsze dość silnie daje się we znaki perspektywa. Co to znaczy? 

Fotografowany obiekt  w dolnych częściach kadru mieści się na stole, zaś w górnych częściach kadru może "dotykać" lub nawet "wystawać" poza stół bezcieniowy utrudniając późniejszą obróbkę graficzną.

Musimy przyjąć, że jeśli nasze produkty mają rozmiar np. 30cm to potrzebujemy stołu dwukrotnie szerszego - 60cm.

Bez przesady ze światłem

W fotografii natury martwej mamy ten komfort, że możemy dowolnie wydłużać czas ekspozycji. Dobierając oświetlenie do naszego stołu ważniejsza będzie ilość punktów świetlnych i rozproszenie światła niż jego moc. Niedobory oświetlenia kompensujemy długim czasem ekspozycji.

Softboxy, parasolki, reflektory - co wybrać? Wszystko zależy od tego jakie efekty świetlne chcemy uzyskać. W fotografii przedmiotów matowych, kiedy chcemy zrobić poprawne, "informacyjne" fotografie idelanie nadadzą się softboxy lub nawet namiot bezcieniowy, który pomoże zredukować niepożądane kontrasty.

Czasem jednak, płaskie, poprawne fotografie to za mało. W fotografii przedmiotów refleksyjnych, błyszczących (np. biżuteria, zegarki, lakierowane torebki, buty, kosmetyki, perfumy) oprócz warstwy informacyjnej ważny będzie element "glamour". W takim przypadku lepiej sprawdzą się reflektory czy softboxy typu okta. Można używać również softboxy wysłonięte pasami czarnego kartonu (udajęce tzw. stripy). Teraz liczy się kontrastowe oświetlenie umieszczone przed produktem.

Efekty świetlne powinniśmy kontrolować na monitorze komputera. Wyświetlacze aparatu są zbyt małe aby dostrzec delikatne różnice w zmianie oświetlenia.

Podświetlenie stołu

Umieszczenie światła pod stołem spełnia dwa zadania - redukuje cień przy podstawie produktu oraz ułatwia późniejszą obróbkę zdjęcia. Jedną z lamp mocujemy pod stołem i kierujemy światło do góry. Drugą lampę umieszczamy za stołem, za produktem (patrząc od strony obiektywu). W idealnej sytuacji otrzymamy wąski obszar prześwietlonej powierzchni, która "oblewa" nasz produkt.

Takie zdjęcie bardzo łatwo można "wyszparować" (usunąć fragmenty tła, które nie są białe) za pomocą narzędzia różdżka (ang. Magic Wand).

Ustawienia aparatu

Przedstawiamy przepis na zdjęcia z białym tłem i produktem sfotografowanym z ostrością w całym zakresie:

  • Ustaw stół, przedmiot, włącz światło,
  • Zamocuj aparat na statywie i ustaw kadr
  • Ustaw aparat w tryb manualny
  • Jeśli masz możliwość, wybierz format zapisu RAW
  • Ustaw możliwie niską czułość (ISO100 lub ISO 50)
  • Domknij przysłonę obiektywu do połowy zakresu
  • W tym momencie najprawdopodobniej nic nie widać w podglądzie, w związku z tym:
  • Wydłuż czas ekspozycji do uzyskania drobnej plamy prześwietlenia
  • Oceń oświetlenie kompozycji - w razie potrzeby skoryguj położenie lamp

Porady praktyczne

  • Fotografowany materiał trzeba od razu oceniać na komputerze. Wbudowane w aparat wyświetlacze są zbyt małe, żeby dokładnie ocenić jakość zdjęcia, ekspozycję czy ostrość. Po wykonaniu serii zdjęć muszą one od razu trafić ekran monitora, zanim zdejmiemy produkt ze stołu. Może się okazać, że niektóre ujęcia są zepsute lub nie widać tego co najważniejsze w danym produkcie.
  • Większość aparatów da się wyzwalać za pomocą przewodowego pilocika za kilka - kilkanaście złotych. Jeśli nasz statyw jest lekki i nie do końca stabilny - warto skorzystać z pilocika - ostrość naszych zdjęć zyska
  • Jeśli aparat jest wyposażony w oprogramowanie do zdalnego podglądu i wyzwalania aparatu - warto z tego skorzystać. Lustrzanki Canon i Nikon posiadają takie oprogramowanie, po podpięciu kablem USB mamy podgląd na dużym monitorze.

Święty Graal czyli "chciałabym taki zestaw, żeby zdjęcia od razu wrzucać na stronę"

Część naszych Klientów pyta nas o zestaw, który wyeliminuje konieczność obrabiania uzyskanych zdjęć w programach graficznych. Niestety sprzedawane produkty mają tą złośliwą cechę, że lubią różnić się między sobą wymiarami, kształtami kolorami. Z każdą zmianą produktu na stole musimy zmieniać kadr, ekspozycję, czas naświetlania - uzyskanie w tych warunkach idealnie białego tła w każdym przypadku jest praktycznie niemożliwe.

Trzeba się pogodzić z faktem, że uzyskane zdjęcia należy wywołać, wykadrować i wyszparować. Wbrew pozorom nie jest to ani szczególnie trudne ani czasochłonne - potrzebujemy tylko kogoś, kto pokaże nam jak to zrobić. Jeśli nie mamy nikogo pod ręką - idealnym źródłem wiedzy jest Youtube.com.

Produkty związane z tematem